جوان آنلاین: نشست وبیناری استانداران سراسر کشور روز پنجشنبه ۷ فروردین ماه با موضوع سفرهای نوروزی و شعار سال، با حضور رئیسجمهور برگزار شد. در این نشست وزیر کشور با بیان اینکه استانداران یک روز در هفته را به سرمایهگذاران و کارآفرینان اختصاص دادهاند، گفت: «کارآفرینان و سرمایهگذاران بدون واسطه با استانداران دیدار میکنند یا استانداران در جمع آنها حاضر میشوند تا در جریان مشکلات آنها قرار بگیرند». اختصاص یک روز در هفته برای تحقق شعار سال را باید به فال نیک گرفت، هرچند قضاوت درباره این برنامه خیلی زود است باید منتظر برنامههای اجرایی این سیاست بود، اما با توجه به تأکید دولت بر تفویض اختیارات استانداران، این مهم میتواند معیار قضاوت عملکرد آنها در پایان سال باشد.
با مروری بر نامگذاری سالهای گذشته میتوان به اهمیت و ضرورت موضوع اقتصاد خودکفا و پیش برنده برای توسعه و تثبیت قدرت کشور در نگاه رهبر انقلاب پی برد. در همین راستا، ایشان سال جاری را سال سرمایهگذاری برای تولید نامیده و لازمه تحقق این امر را ایجاد عزم و انگیزه جدی در دولت و مردم دانستند.
در بحبوحه و کشاکش تحولاتی که در جهان در حال رخ دادن است و دشمن اقتصاد را ابزاری برای تهدید و فشار علیه کشور به کارگرفته، لزوم تمرکز دولت، بانک مرکزی و سایر قوا برای کاهش اثرات تهدید مشخص است. از سوی دیگر، یکی از متغیرهای مهم برای پویایی اقتصاد، تولید و سرمایه گذاری است. چنانکه سرمایهگذاری در تولید معمولاً بهعنوان موتور محرکه رشد اقتصادی شناخته میشود و بازدهی زیادی برای اقتصاد به همراه دارد. بنابراین، امر خطیر برای دولت و سایر قوا برنامهریزی و پرداختن به مقوله مهم سرمایه گذاری و جذب سرمایه از مردم در جهت رشد تولید است. رهبر انقلاب در همین ارتباط وظایف دولت و مردم را این چنین برشمردند که کار دولت، زمینهسازی و برداشتن موانع تولید و کار مردم، وارد کردن سرمایههای خرد و کلان خود در راه تولید است.
دولت پس از این رهنمود رهبری برای آنکه نشان دهد برای برداشتن گامهای مهم مصمم است، اعلام کرد که کارگروه ویژهای متشکل از دستگاههای اجرایی با هدف هماهنگی و تسهیل سرمایهگذاری در بخش تولید و رفع موانع پیشروی سرمایهگذاران تشکیل داده است. علاوه بر آن، وزیر کشوراعلام کرد که همه استانداران یک روز را به سرمایهگذاری برای تولید اختصاص دادهاند. برهمین اساس قرار است که کارآفرینان و سرمایهگذاران بدون واسطه با استانداران دیدار کنند یا استانداران در جمع آنها حاضر شده تا در جریان مشکلات آنها قرار بگیرند. همچنین، سران قوای مقننه و قضاییه هم با تأکید بر هماهنگی و همکاری سه قوه در راستای تحقق عینی و عملی شعار سال، ابراز داشتند که باید بستری را برای سرمایهگذاری مردم فراهم کرد.
خروج از رفتار تبلیغاتی
باید توجه داشت که پرداختن به موضوع سرمایه گذاری برای تولید نباید به تحرکات نمایشی تبدیل گردد و نیاز به یک برنامهریزی مدون و بلند مدت با هم افزایی دیگر قوا برای تحقق آن احساس میشود. راهبرد واقعگرایانه برای توسعه تولید و سرمایهگذاری در ایران باید در سیاست گذاریهای دولت در اولویت قرار بگیرد تا نسخهای کارآمد برای تحقق آن ارائه شود. بنابراین در حالی که دولت تلاش گستردهای را برای تفویض اختیارات به استانداران در پیش گرفته این سؤال مطرح میشود که آیا تشکیل کار گروه و اختصاص یک روز در هفته برای موضوع سرمایه گذاری، زمان کافی برای برنامهریزی را به وجود میآورد و راه گشای جذب سرمایه و رفع موانع تولید خواهد بود؟
از این رو اعلام تشکیل کارگروه و تعیین یک روز خاص برای پرداختن به موضوع سرمایه گذاری و تولید میتواند در اذهان عمومی جنبه تبلیغاتی به خود بگیرد و به تنهایی نه کافی است و نه راهکار عملی محسوب میشود. در بهترین حالت، چنین روزی میتواند بهانهای برای تمرکز رسانهای و آگاهیبخشی باشد، اما اگر پشتوانه آن اقدامات ملموس و سیاستهای پایدار نباشد، تأثیر چندانی نخواهد داشت. به هر نحو، آنچه که گفته شده میتواند آزمونی برای عملی کردن وعدهها توسط دولت و همچنین کارآمدی تفویض اختیارات به استاندارها باشد. بنابراین از دست اندرکاران و دولتمردان این انتظار میرود در شرایطی که کشور درگیر بحرانهای اقتصادی متأثر از افزایش قیمت ارز و عدم کنترل تورم است و مردم به اقدامات غیرمولد روی آوردند، تدابیر ویژه و مستمری را اعمال و مسئولیت خود را از محدوده سخنرانی و وعده دادن خارج کنند. در واقع، سرمایه گذاری برای تولید، نیازمند بسترهای همیشگی و زیربنایی است، نه رویدادهای مقطعی. مسئولان برای اینکه به ارائه وعدههای کلی متهم نشوند، لازم است برنامههای عملیاتی ارائه دهند و سرمایهگذاران و تولیدکنندگان در تصمیمگیریها مشارکت داده شوند. به همین دلیل میتوان انتظار داشت که نتایج مثبت به صورت مستند و قابل ارزیابی در دسترس قرار گیرد.
سرمایه گذاری برای تولید وکاهش اثر تحریم
علاوه بر تأثیرات مثبت اقتصادی مانند افزایش سرمایهگذاری و رشد تولید، این راهکار میتواند به کاهش وابستگیهای خارجی منجر شده و تحریمها را بیاثر کند. در وضعیت کنونی که تحریمها با هدف مختل و فشل کردن اقتصاد ایران همچنان به روز رسانی میگردد، راهبرد کشور باید معطوف به خنثیسازی آنها باشد. در همین راستا، یکی از ابزارهای پر کاربرد برای تولید و توانمند ساختن اقتصاد است که میتواند ابزاری قدرتمند برای رفع تحریمها فراهم کند. در واقع، تولید و سرمایه گذاری راه حلی برای منازعه با غرب و امریکا و مسدود کردن مسیر تهدید آنها است.
در حالی که دشمن با بستن یا محدود کردن مسیر تبادلات تجاری ایران با سایر کشورها، تلاش میکند ایران را در انزوا قرار دهد، تولید و سرمایه گذاری با رونق بخشی به بازار تولید و تجارت، مانع عدم همکاری اقتصادی با سایر دولتها خواهد بود. زیرا قدرت تولیدی و صنعتی میتواند پوشش دهنده کریدورهای اقتصادی باشد و آنها را تغذیه کند. این مهم نیازمند برنامهریزی دقیق و دیپلماسی اقتصادی هوشمند است. ایران با توجه به ظرفیتهای طبیعی، موقعیت جغرافیایی و توانمندسازی تولید، میتواند در این مسیر گام بردارد، مشروط بر آنکه از رویکردهای انعطافی پرهیز کند. به عنوان نمونه تمرکز بر تولید انبوه کالاهای حیاتی مانند دارو و تجهیزات پزشکی که ایران را تنها تولیدکننده یک داروی خاص یا ارزان قیمت در منطقه کند، کشورها را ناگزیر به واردات از ایران میکند.
جلوگیری از حبس ثروت و رکود اقتصادی
یکی از موارد مهمی که رهبر معظم انقلاب به آن اشاره کردند، ضرورت خروج از سندروم ذخیره ارز و طلا برای حفظ ارزش پول در پی تشدید تصاعدی ارزش دلار و تورم افسارگریخته است. به گفته کارشناسان۴۰ تا ۵۰میلیارد دلار ارز خانگی در کشور وجود دارد و ورود این سرمایهها به حوزه تولید میتواند بخش عمدهای از نیازهای تأمین مالی اقتصاد ایران را مرتفع کند. همچنین یکی از تأکیدات رهبر معظم انقلاب، وحدت و پویایی جامعه در مسیر توسعه کشور است. روند مشارکت در سرمایهگذاری برای تولید با انگیزه بهبود اقتصاد کشور مشروط بر آنکه دولت برنامهای قابل اجرا و قابل اعتماد داشته باشد، یکی از وجوه ایجاد همبستگی ملی است. در ثانی به گفته کارشناسان، تولید ملی با ایجاد فرصتهای شغلی جدید، میتواند نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی را کاهش دهد و زمینهساز تقویت اعتماد و همبستگی میان اقشار مختلف جامعه باشد، علاوه بر این کاهش وابستگی به واردات و مدیریت بهینه منابع طبیعی و انسانی، با افزایش ثبات اقتصادی، احساس امنیت و همبستگی در جامعه را تحکیم و تقویت نماید.